پژوهشكده تحقيقات اسلامى
94
سرداران صدر اسلام (فارسى)
موضعگيرى ابن عباس در برابر خوارج پس از پايان جنگ صفين ، على عليه السلام ابن عباس را همچنان به استاندارى بصره گماشت . خوارج بصره كه دريك گروه پانصد نفرى گرد آمده بودند ومسعربن فدكى تميمى را فرمانده خود قرار داده بودند . ابن عباس از اجتماع آنان آگاه شد ، وابوالأسود دُئُلى را به تعقيب آنها فرستاد ، او در نزديكى پل بزرگ به آنهارسيد . هردو گروه صف آرايى كردند ، تاشب فرا رسيد . مِسْعَر با ياران وهمراهان خود از منطقه گريختند و در نهروان « 1 » به عبدالله بن وهب پيوستند « 2 » از سوى ديگر گروهى از خوارج قصد حمله به سيستان را كردند ، على عليه السلام عبدالرحمن بن جروطايى را براى دفع آنان فرستاد ، ولى اين فرمانده به دست حَسَكَه فرمانده خوارج به شهادت رسيد . لذا على عليه السلام به عبداللهبن عباس ( كه اميربصره بود ) نوشت ، كه امارت سيستان را به يكى ازمردان سپاه واگذارد ، و او رابايكنيروى چهارهزارنفرى روانه كند . ابن عباس نيز رِبعّى بن كاس رابه همراهى و يارى حصين بن ابى حُرّ عنبرى روانه كرد . وقتى رِبعّى به سيستان رسيد ، حسكه به جنگ او برخاست . دراين جنگ حَسَكه كشته شد و ربعى زمام امور سيستان را د ردست گرفت . « 3 » كمك رسانى ابن عباس پس از اظهار مخالفت يكى از سران خوارج بنام خِرّيت بن راشد با على عليه السلام ، آن حضرت زياد بن خَصَفه را مأمور كرد كه آنها راوادار به تسليم كند ، و در
--> ( 1 ) . نهروان ، محل وسيعى است ميان بغداد و واسط ، در جهت شرق بغداد كه درآن جادرگيرى ميان اميرمؤمنان على عليه السلام وخوارج واقع شد ( معجم البلدان ، ج 5 ، ص 325 ) . ( 2 ) . كامل ، ابن اثير ، ج 3 ، ص 338 ؛ تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 76 . ( 3 ) . كامل ، ابن اثير ، ج 3 ص 264 .